Kültürel zenginliğiyle her dönemde dikkatleri üzerine çeken Diyarbakır, bu kez Silvan'a bağlı Kubbetüssultan bölgesinde ortaya çıkarılan, 5 hükümdar ve 11 sahabe mezarıyla gündemde.
Selçuklu hükümdarı 2. Kılıçaslan, Harzemşahlar devletinin hükümdarı Celaleddin Harzemşah, Hamdaniler hükümdarı Seyfüddevle, Artuklu devletinin hükümdarı Necmeddin Alpi, Artukluoğlu İlgazi ve 11 sahabe kabrinin bulunduğu bölge, yapılacak düzenlemelerle ziyarete açılabilecek.
Yıllardır devam eden terör olaylarına rağmen, değişik dinlerin buluştuğu Güneydoğu, adeta keşfedilmeyi bekleyen bir hazine gibi. Değişik medeniyetlerin buluştuğu Diyarbakır ve ilçeleri de onlarca peygamber, sahabe, hükümdar kabirlerine ev sahipliği yapıyor. Bölge herkesin ilgisini çekecek sayısız değere sahip. Bunlardan biri de Dicle Üniversitesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Kenan Haspolat'ın Silvanilçesinde ortaya çıkardığı 'Kubbetüssultan'.
Mezopotamya'nın uçsuz bucaksız ovalarına bakan bir teras gibi ayakta duran mezarlık, tarihî İpekyolu'nun üzerinde bulunuyor. Hükümdarların kabir için burayı özellikle seçtiğini kaydeden Haspolat, 5 devlet adamının Kubbetüssultan'a defnedilmesinin diğer bir sebebini şöyle açıklıyor: "Dünyanın her yerinde devlet büyükleri, peygamber mezarlarına yakın olmayı istemişlerdir."
Kubbetüssultan'dan hiç kimsenin haberdar olmadığını belirten Haspolat, Osmanlı valisi İskender Paşa'nın yardımcısı Kara Behlül'ün bölgeye kendi ismiyle bir cami yaptırdığını kaydediyor. Caminin bulunduğu yere, hükümdar kabirleri sebebiyle 'sultanlar mahallesi' adının verildiğini belirtiyor. Cami kalıntılarının olduğu yerde Lübnan Üniversitesi'nden akademisyenlerin de araştırma yaptığına dikkat çeken Haspolat, "Onlar da bölgenin Kubbetüssultan olduğunu kesin olarak belirledi." diyor.
SAHABE KABİRLERİ İLK KEZ ORTAYA ÇIKTI
Diyarbakır'da 541 sahabenin medfun olduğu bilinmesine rağmen Silvan'daki 11 sahabe kabri ve isimlerinin ilk kez ortaya çıktığını söyleyen Prof. Dr. Haspolat, araştırmalarını şöyle özetliyor: "639 yılında sahabe ordusu Diyarbakır'ı fethederken 100 sahabe de Silvan'a barış yoluyla Müslümanlığı götürme denemesi yapmış, kısmen başarılı olmuş. 500 kişi de yardıma gelmiştir. Fethin sonunda 11 sahabe Silvan'da kalmıştır. Bu noktada en önemli kaynak Vakıdi'nin Fütuhuşşam isimli eseridir."
Silvan'da kabri bulunan sahabelerin isimleri şöyle: Hakem bin Hişam, İlyes'e bin Halef, Er-Raziki bin Ganm, Sehl bin Sabit, El Haris bin Zerarh (Seraketü'l Ensari), Ukbe bin Kamil (Malik), Ka'k bin Esed, Sarim bin El Eş'es, Nu'man bin Amir, Talha bin Ye'sub, İbrahim bin İlyes'e bin Halef. Zaman
PAYLAŞ