Vagon-Li Şirketi (Yataklı Vagonlar) Osmanlı döneminden beri Türkiye'de demiryollarını işleten bir Fransız şirketiydi.
Vagon-Li Olayı 22 Şubat 1933'de şirketin telefonda Türkçe konuşan memuru Naci Bey'e Belçikalı müdür Jannoni, tarafından şirkette resmi dilin Fransızca olduğunu belirterek, 25 kuruş para cezası ve 15 gün işten uzaklaştırma cezalarını vermesiyle patlak verdi.
Bu haber dönemin gazetelerine yansıyınca 25 Şubat 1933 günü aralarında Peyami Safa, Cahit Arf gibi tanınmış isimlerin de bulunduğu Darülfunun ve Milli Türk Talebe Birliği öğrencileri, toplanıp şirketin Beyoğlu'nda bulunan şirket bürosu önünde protesto gösterileri yaptılar, sloganlar attılar, olaylar büyüdü, daha sonra camları kırarak büroya giren öğrenciler, Mustafa Kemal'in duvarda asılı olan resmini aldıktan sonra büroyu tahrip ettiler.
Ellerinde Mustafa Kemal resmi ve Türk bayraklarıyla Vagon-Li Şirketi'nin Karaköy bürosuna geldiler, aynı şekilde Mustafa Kemal'in resmini duvardan aldıktan sonra büroyu tahrip ettiler ve İstanbul Valiliği'nin önüne geldiler, gazete binalarının önünde bir süre daha gösteriyi devam ettirdiler ve ellerindeki Mustafa Kemal resimlerini Halkevleri'ne teslim ettikten sonra dağıldılar.
Yaşanan olaylar üzerine şirket, Naci Bey'i işe başlattı. Ayrıca, Vagon-Li kadrosunun tamamen değiştirilmesi ve Türk memurların sayısının artırılması gündeme geldi.
Azınlıkların ve gayri müslimlerin yoğun olarak yaşadığı Pera civarında birçok yabancı şirket Türkçe isim kullanmaya başladı ve yeniden "Vatandaş Türkçe Konuş" kampanyası başlatıldı. Kampanya kısa sürede gelişti.
Vagon-Li ise daha sonra Osmanlı döneminden kalan birçok yabancı şirket gibi devletleştirildi. Şirket halen Türkiye dışında faaldir.
Başka neler oldu:
* 1819 - İspanya, Florida'yı ABD'ye 5 milyon dolara sattı.
* 1865 - Tennessee, köleliği yürürlükten kaldıran yeni bir anayasayı kabul etti.
* 1942 - Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'nın Petropolis kentinde eşiyle birlikte intihar etti.
* 1943 - Beyaz Gül hareketi üyeleri Nazilerce idam edildi.
* 1948 - Çekoslovakya devriminin başlangıcı.
* 1962 - Ankara'da Harp Okulu Komutanı Albay Talat Aydemir ve arkadaşları, hükümet darbesi yapmak istediler, ancak kalkışma bastırıldı, katılan subaylar emekliye sevk edildi. Bazı üst rütbeli subayların görev yerleri değiştirildi. Hükümet, verdiği söz doğrultusunda darbecileri 30 Nisan'da affetti.
* 1991 - Irak kuvvetleri, Kuveyt'teki petrol bölgelerini ateşe verdi.
* 2001 - Merkez Bankası, dalgalı kura geçişin ilk gününde doların fiyatını 689.000 liradan 964.000 liraya çıkardı. Faizler tarihin en yüksek seviyesi olan %5.200'leri gördü.
* 2005 - Korn grubunun kurucu iki üyesinden biri olan Brian Welch Dini nedenleri göstererek gruptan ayrılmıştır.
Bugün doğanlar
* 1732 - George Washington, ilk ABD başkanı (ö. 1799)
* 1788 - Arthur Schopenhauer, Alman filozof (ö. 1860)
* 1857 - Heinrich Hertz, Alman fizikçi (ö. 1894)
* 1948 - Horst Köhler, Alman ekonomist, politikacı. Eski IMF başkanı, Almanya devlet başkanı.
* 1962 - Steve Irwin, Timsah avcısı (ö. 2006)
Bugün ölenler
* 1512 - Amerigo Vespucci, İtalyan tüccar ve kaşif (d. 1454)
* 1810 - Charles Brockden Brown, ABD'li romancı ve gazete yazarı (d. 1771)
* 1919 - Francisco Pascasio Moreno, Kaşif, antropolog ve jeolog (d. 1852)
* 1942 - Stefan Zweig, Avusturyalı yazar (d. 1881)
* 1987 - Andy Warhol, ABD'li Pop Art sanatçısı (d. 1928)
cnnturk
PAYLAŞ