Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kıbrıs için tarihi bir karar verdi.
Kuzeyde mal bırakan Kıbrıslı Rumlar artık KKTC Mal Tazmin Komisyonu’na başvurmak zorunda.
Ankara rahat nefes aldı… Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kuzeyde mal bırakan Rumlar tarafından açılan bin 500’e yakın davanın kaderini belirleyen 8 pilot davaya ilişkin kararını dün verdi ve KKTC Mal Tazmin Komisyonu’nu ‘ilk adres’ gösterdi. Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat “Bu kararı, Rumlara karşı bir zafer olarak değil, Kıbrıs sorununun çözümüne yapacağı etki bakımından çok önemli bir adım olarak görüyorum” dedi.
|
||
|
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Kıbrıslı Rumların Türkiye aleyhine açtığı binin üzerinde mülkiyet davasının akıbetini belirleyecek 8 pilot davayı KKTC lehine sonuçlandırdı. Mahkeme, Rum mülkleri konusunda KKTC Mal Tazmin Komisyonu'nu adres gösterdi. Rumalr artık direkt olarak AİHM’ye gidemeyecek. Önce Mal Tazmin Komisyonu’ne başvurmak zorunda kalacak.
Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, AİHM’nin dünkü kararı için, “Çok önemli bir karar. Beklediğimizin, bunca yıldır verdiğimiz mücadelenin, uğraşın, özellikle geliştirdiğimiz politikaların bir anlamda meyvesi olmuştur” değerlendirmesini yaptı.
“Etkin iç hukuk yolu”
Bu durumda, AİHM'deki mülkiyet davalarının tümünün KKTC Tazmin Komisyonu'na havale edilmesi bekleniyor.
AİHM, Kıbrıs sorununda hayati önem taşıyan mülkiyet konusunda çok krtitik bir karar verdi. Mahkeme, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) faaliyet gösteren Taşınmaz Mal Komisyonu'nun Kıbrıslı Rumlar için "etkin iç hukuk yolu" olduğuna hükmetti.
Karar çok önemli, çünkü bu aşamadan sonra Rumlar mülkiyet başvuruları için Ankara'ya karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde dava açamayacak. Açılmış 1500'ü aşkın dava da gündemden düşecek.
Kıbrıs sorununun temelini oluşturan, müzakerelerin en çetrefilli konusu mülkiyet başlığını etkileyecek karar ızun süredir bekleniyordu.
Kıbrıs Türk tarafı lehine çıkan karar ile AİHM, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde faaliyet gösteren Taşınmaz Mal Komisyonu'nun Kıbrıslı Rumlar için "etkin iç hukuk yolu" olduğuna hükmetti.
Bu aşamadan sonra Taşınmaz Mal Komisyonu'nuna gitmeyen Rumlar mülkiyet başvuruları için Ankara'ya karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde dava açamayacak.
Dahası, Ankara'ya karşı açılmış 1500'ü aşkın Rum mülkiyet davası da "iç hukuk yolları henüz tüketilmediği" gerekçesiyle mahkeme gündemden düşecek.
Bu başvurular, Ankara için Strasbourg Mahkemesi'ndeki en zor dava grubu olma özelliğine sahip.
Ankara'yı rahatlatacak
Karar, AİHM'deki Rum davaları nedeniyle son yıllarda Avrupa'da siyasi ve diplomatik baskı gören Ankara'yı rahatlatacak nitelikte.
Kararın, adada iki taraf arasında devam eden kapsamlı çözüm müzakerelerinde görüşülen mülkiyet başlığını da etkilemesi bekleniyor.
KKTC'nin uluslararası arenada tanınmaması ve AİHM'in KKTC'yi "Türkiye'nin etkin ve fiili kontrolü altındaki bir bölge olarak kabul etmesi" nedeniyle, Tazmin Komisyonu Türkiye'nin mahkeme yetkisiyle kararlar alıyor.
"Mahkeme" statüsündeki Tazmin Komisyonu'nda iki Avrupalı yetkili görev yapıyor.
Komisyon bugüne kadar Türkiye adına 105 Rum'un başvurusunu sonuçlandırdı ve 65 milyon dolar ödedi.
AİHM'de 1100 Rum'un mülkiyet davası bulunuyor. Önce bugün karara bağlanan 8 pilot davanın, ardından da tüm Rum davalarının Tazmin Komisyonu'na gönderilmesi bekleniyor. Ancak bu Türkiye'nin tazminatlardan kurtulduğu anlamına gelmiyor, çünkü komisyonun karar verdiği tazminatları da Türkiye ödüyor.
Rumlar, kararları kabul etmezse yine AİHM'e gidebiliyor. Türkiye bu yöntemle Rum davalarına karşı zaman kazanmış olacak.
Talat: Çok önemli bir karar
Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, AİHM’nin dünkü kararı için, “Çok önemli bir karar. Beklediğimizin, bunca yıldır verdiğimiz mücadelenin, uğraşın, özellikle geliştirdiğimiz politikaların bir anlamda meyvesi olmuştur” değerlendirmesini yaptı.
Talat, dün akşam KIBRIS TV’de yayınlanan, KIBRIS Medya Grubu Genel Yayın Yönetmeni Reşat Akar’ın hazırlayıp sunduğu “Son Durum Özel” programına telefonla katıldı. Talat, şunları söyledi:
“Biliyorsunuz bugüne kadar Louzidou içtihadı, AİHM’nin Kıbrıs’taki mallarla, mülklerle ilgi içtihadıydı. Şimdi bu değişiyor. Artık Kıbrıs’ta bizim oluşturduğumuz Taşınmaz Mal Komisyonu, iç hukuk başvuranlara yanıt verecek. Bu iç hukuk önemli ölçüde mülkiyetle ilgili sorunları çözüyor.”
“Tabii biliyorsunuz, buraya başvuranlar, tatmin olmazsa sonuçta daha üst mahkemeye, yüksek mahkememize, onunda ötesinde AİHM’ye başvurabilir… Yani dikkat ederseniz, normal bir devletin yargı sistemi gibi bir çalışma içine giriyor şimdi artık. Bu sanıyorum oldukça önemli bir adımdır. Bu aslında, güdülen doğru politikaların sonucudur.”
Louzidou içtihadı devri kapandı
Cumhurbaşkanı Talat, bugüne kadarki Louzidou içtihadının artık bu kararla bozulduğuna dikkat çekti ve şu değerlendirmeyi yaptı:
“Şimdi bunun iki yönde etkisi olacaktır. Birincisi siyasi etkidir. Siyasi etki de doğru politikanın özellikle verdiği sonuç itibarıyla, sonuç getirici politikalar olarak yürütülmesini sağlayacaktır. İkincisi Louzidou’da olduğu gibi, sadece kullanım kaybıdır diyerek ve mülkiyetin sahibi Kıbrıslı Rumlar olmaya devam ederek, oluşmuş olan içtihat bozuluyor. Artık tazminat ödeniyor ve Türk malı haline geliyor.”
“Ayrıca iki seçeneğimiz daha var biliyorsunuz. Biri takas diğeri iade. Üç seçenekten her üçü de geçerli seçenek haline geldi. Bunlara ekonomik ve bir anlamda siyasi etkisi de eklenecektir. Bir de müzakereler bağlamında etkisi vardır. Yansıması vardır. Bu yansıması, şimdi bu karar çok pratik, basit bir karar değil. Çok uzun bir karar. Ben de henüz okumuş değilim. Bana çok özet olarak aktarılan şudur. Çok geniş ve engin değerlendirmeler var bu kararda… Bu kararda mülkiyet sorununun insan hakları bağlamında çözümünün sadece iadeyle son bulmayacağını, başka seçeneklerin de var olduğu belirtiliyor. Ayrıca aradan 30 küsur yıl geçtikten sonra insanların söz konusu malla bağları eskiden olduğu gibi çok yakın olmuyor. Bunun gibi değerlendirmeler var bu kararda.”
Son kararı eski mal sahibi mi verecek?
Cumhurbaşkanı Talat, “müzakerelere etkisi” ile ilgili olarak da şunları kaydetti:
“Şimdi düşünün bu değerlendirmelerin hemen müzakere masasında, ‘son kararı mutlaka eski mal sahibi verecek’ diye ısrar eden Kıbrıs Rum tarafına karşı, ‘hayır işte bakın AİHM böyle görmüyor’ gibi bir avantajı da; daha doğrusu, bir doğrunun teyidini de ortaya çıkarmış oluyor.”
“Yanlış anlaşılmasın bu kararı, Rumlara karşı bir zafer olarak değil, Kıbrıs sorununun çözümüne yapacağı etki bakımından çok önemli bir adım olarak görüyorum.”
“Kıbrıs sorununun ya çözeriz ya da mülkiyet böyle çözülecek şeklinde bir mesaj çıkmıştır… Ve bu da Kıbrıs sorununu çözümünü teşvik eden bir karardır.”
Finansman sağlama çalışmaları
Talat, “olası tazminat kararları ya da uzlaşmaları sonrası finansmanın sağlanması” konusunda da şunları söyledi:
“Her konuda olduğu gibi mutlaka bu konuda da Türkiye ile birlikte hareket etmek durumundayız. Finansmanla ilgili üzerinde çalıştığımız başka hususlar da var. Bir tane sürekli gelir kaynağı yarattık. Tazminatlarda kullanmak üzere bazı vergileri ayırdık kısa bir süre önce. Şimdi bu sürekli gelir kaynaklarımızı artıracağız ve bazı finans yöntemleri için çalışıyoruz. Kapalı söylüyorum çünkü açık ve net söyleyecek noktada değilim. Üzerinde çalıştığımız finansman sağlayıcı başka yollar vardır diyebilirim sadece. Zamanı geldiğinde bu konularda da ayrıntı veririz.”
Doğrudan AİHM’ye gitme yolu kapandı
KKTC Taşınmaz Mal Tazmin Komisyonu Başkanı Sümer Erkmen de, AİHM’nin dünkü kararı ile ilgili olarak KIBRIS TV’de canlı yayına katıldı ve “Son Durum Özel” Programı’nda, KIBRIS Medya Grubu Genel Yayın Yönetmeni Reşat Akar’a ayrıntılı bilgiler verdi.
Erken, şunları söyledi:
“Bu karar bizi her şeyden önce çok memnun etmiştir. Dört yıldan beri yaptığımız çalışmaların, dünya nezdinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde kabul gördüğünün bir işaretidir. Rumların direkt AİHM’ye gitme yollarını kapatmıştır. Bu çok büyük bir başarıdır. Denmiştir ki Rumlara, ‘yerel bir çare vardır, oraya gidiniz veya isterseniz çözümü bekleyiniz’. Bu çok önemli bir ibaredir, dikkatinizi çekerim.”
“Bize bugüne kadar 455 başvuru olmuştur. Bunların 98 tanesi neticelenmiştir. 98’in 94’ü dostane çözümdür. Davalı ve davacı, yani Rum mülk sahibi ve KKTC İçişleri Bakanlığı anlaşmıştır. Dostane çözüm olmazsa, mahkeme kararı alınması gerekir. Biz oturarak neticelendirdik. 4 tanesini biz oturarak kendi kararımızla neticelendirdik. Neticelenen başvuruların 86 tanesine tazminat verilmiştir. Toplam 40 milyon Sterlin ödenmiştir. 6 tane iade kararımız vardır. Bir tane, çözümden sonra mümkün olması halinde iade kararımız vardır. İki tane da takas kararımız vardır.”
“50 kişi başvurusunu geri çeken olmuştur. Onları hesapladığınızda 300 kadar bekleyen vardır. Bu başvurular önemli süreçlerden geçerek neticelenir. Önce başvuru yapılır. Dosyalarız. İçişleri Bakanlığı’na dosyaları iletiriz. Araştırma yapılır. Başvuranların gerçekten mal sahibi olup olmadıklarına bakılır. Varisler midir ona bakılır. Kimlerin hakkı vardır. Birisine verilmiş midir, boş mudur… Hep araştırmalar yapılır. Savcılığa verilir. Savcılık görüşünü yazar. Ondan sonra biz tarafları toplantıya çağırırız. Belgeler gerekebilir. Dostane çözüm olursa olur. Olmazsa biz karar alırız. Bizim kararımızdan memnun olmazlarsa yüksek Mahkeme’ye giderler. Yüksek Mahkeme karar alır. Bu kararı da beğenmezlerse, AİHM’ye gitme hakları olur. Şimdiye kadar bizim kararımıza karşı çıkan olmadı. Bu konuda da memnunuz.”
kibrisgazetesi
PAYLAŞ