Anadolu’dan sürgün ve göç yoluyla ayrılan Ermeniler günümüzde dünyanın her yerinde sosyal, kültürel, siyasi amaç birliği yapan lobi kuruluşları içinde örgütlendiler.
ABD’de çalışmalarını sürdüren “ANCA”ve “ANİ”ile Kanada’da çalışan “ZORYAN”, Londra’daki Gomidas Enstitüsü 1915 olaylarını SOYKIRIM olarak isimlendirerek basın ve bilim çevrelerinin gündemine getirmeyi başarmıştır. Türkiye’nin tanınmış edebiyatçılarından Orhan PAMUK ve Elif Şafak’a uluslararası ödüllendirme çalışmalarının arkasında Ermeni Diaspora Lobi kuruluşları vardır.
Günümüzde Ermeniler adına dünyanın her yerinde sosyal ve siyasal çalışmalar yapan Ermenileri bir çatı altında toplamak için kuruluşlar vardır. Ama bunlar içinde Ermenistan dışında kalanlara kısaca “Diaspora” adı verilir. Günümüzde Ermenilerin dünyadaki toplam sayıları yaklaşık 7 milyon civarındadır.Bunan sadece 3 milyonu Ermenistan’dadır. Fransa’da 500.000, ABD’de ise 1.250.000 civarında Ermeninin yaşadığı kaynak gösterilir. Ermeni diasporasının birinci ve öncelikli amacı Ermeni kimliği ve tarihinin bütün Ermeniler arasında ortak bağ olmasını sağlamaktır. Bu konuda Ermeni kiliseleri öncü rolünü oynar.Ve bunları Ermeni sermaye kuruluşlarının destek çalışmaları izler.
KİLİKYA KİLİSESİNİN ÖNEMİ
Ermeni Diasporası içinde yönlendirici olarak Beyrut’taki Kilikya kilisesinin büyük önemi vardır. 1921 yılında Adana’dan ayrılarak Fransa’nın destekleri ile Beyrut’a yerleşen Kilikya Kilisesi öncelikle “Kilikyalılık ruhu” kavramını canlı tutar. Bunan anlamı Anadolu ve Adana ile olan tarihi ve kültürel bağları sürdürmektir. Lübnan’da sayıları 200.000’ibulan Ermenilerin Beyrut merkezde yaşayanların önemli bir kısmı Kilikya olarak da isimlendirilen Adana yöresinden gelenlerdir. Yüzyıllardır Sis (Kozan) şehir merkezinde çalışmalarını sürdüren Kilikya Kilisesi Adana’dan ayrıldıktan sonra dini önemi olan kutsal eşyaları da beraberinde Beyrut’a taşımıştır.Ve Beyrut’ta inşa edilen Kilikya Kilisesi hem Kilikya misyonu (davası) ve hem de Ortadoğu, Avrupa ve ABD’de yaşayan Ermenileri kilise aracılığı ile bir arada tutma çalışmalarını yürütür.
LOBİ KURULUŞLARI
Etkin olarak ABD’de örgütlenmişlerdir.En büyük Emeni lobi kuruluşu kısaca ANCA ve” “ANİ” adını taşıyanlardır. ANCA, ABD yönetimi nezdinde çalışmalar yürütür. Ve Ermenistan’a yardım yapılması, 1915 olaylarının soykırım olarak adlandırılması, dünyan farklı ülkelerinde Ermeni tarihi görüşlerini yaygınlaştırma çalışmaları içinde bulunur. ABD Temsilciler Meclisi’nin Türkiye’ye karşı soykırım kararı almasında ANCA’nın rolü önemlidir.
ANİ ise “Ermeni Milli Enstitüsü” kimliği ile çalışmalarını yürütür. Türkiye’nin dışında dünyanın her yerindeki ülke arşivlerinin taramasını yapar,fotoğraf ve belgeler yardımıyla 1915 olaylarının Soykırım olduğu kavramı üzerinde tarih tezleri üreterek bunu basın yayın kuruluşları ve internet ortamında dünyaya tanıtır.
Bu arada KANADA’da çalışmalarını sürdüren ZORYAN ENSTİTÜSÜ de son zamanlarda Ermeni siyasi görüşlerini aktif hale getirme çalışmalarının merkezi haline gelmiştir. Özelikle İsrailli ve Yahudi asıllı bilim adamlarının aynı zamanda Ermeni Soykırımı tezlerini savunmaları için işbirliği ve destek ortamı sağlar. Türk kimliği taşıyan ama Ermeni yanlısı olan bilim adamlarına da destekler verir.Taner Akçam, Ayşe Müge Göçek, Orhan Pamuk,Elif Şafak’ın Ermeni yanlısı yazımlar yazmaları ve konuşmalar yapmalarına destek vermişlerdir. ABD, Kanada ve diğer ülkelerde Ermeni Soykırımı üzerine araştırma yapanlara burs desteği sağlamak da ZORYAN Enstitüsü’nün çalışma hedefi içindedir.
İngiltere’nin başkenti Londra’da çalışmalarını sürdüren ARA SARAFİAN’ın kontrolündeki GOMİDAS ENSTİTÜSÜ son zamanlarda Ermeni Soykırımı tezlerini İngiliz belgeleri desteği ile savunma çalışmalarını canlandırmıştır. Ara Sarafian’ın hedefi, Anadolu’dan ayrılan Ermeniler için tazminat yollarının aralanmasını sağlamak ve bu yönde Osmanlı Arşiv belgelerini de derlemektir. Ünlü tarihci Arnold TOYNBEE’nin 1916 yılında kaleme aldığı ve Osmanlı Hükümeti’nin Ermeni halkı sürgün ve katliama uğrattığı yönündeki kitabındaki bilgileri günümüz şartlarında canlandırma çalışmalarını sürdürür.
Ermenilerin sosyal kültürel ekonomik işbirliğini sağlamayı amaçlayan AGBU’nun kuruluşu1906 yılına kadar uzanır. Osmanlı yurttaşı olan ama Mısır’da yerleşen Nubaryan ailesi öncülüğünde kurulan AGBU,1.Dünya savaşı esnasında göç yapan Ermenilerin yerleşmeleri barınmaları ve acil ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmuştur. Ve günümüzde de dünyanın her yerinde Ermeni işadamlarının desteği ile aynı yöndeki çalışmalarını sürdürmektedir.
Ermeni diaspora lobi kuruluşlarının Türkiyeyi dünya kamuoyunda küçük düşürmeyi amaçlayan çalışmalarının 1960’lıyılardansonra hız kazanması sonucu 21yzyıl başlarında ERdiaspora_1.jpgMENİSOYKIRIMI görüşleri dünya kamuoyunun gündemine gelmiştir.
Tarihçi Cezmi Yurtsever
Tavsiye edilen kitaplar
|
|
|
PAYLAŞ