''Egzos, egsoz, egsos, ekzoz, ekzos, eksoz, eksos, egzozt, egzost, egsozt, egsost, ekzost,eksozt, eksost, eksöz''. Sizce bunlardan hangisi doğru.
İngilizce'de ''exhaust'' olarak kullanıyor. Arabası olan ya da ehliyet alan herkes bu kelimeyi duymuş veya kullanmışltır. Ama sanayiye gidenler belki farklı yazımlarla da karşılaşmışlardır. Gazetelerden birinin haberine göre yazımı en çok yanlış yapılan kelime bu imiş. Şimdi siz bu kelimeyi nasıl söylediğinizi bir kenara not edin ve aşağıda Türk Dil Kurumu tarafından vereceğim doğru şekliyle karşılaştırın. Bakalım siz doğru mu söylüyormuşsunuz.
İçten yanmalı motorlarda yanan akaryakıtın boşaltılmasını sağlayan düzeneğe verilen bu isim TDK tarafından "egzoz" olarak belirlenmiş.
Aslında bu yazıyı yazmamın asıl nedeni bu değil. Dün gece izlediğim bir programda yaşanan bir tartışma üzerine bu yazıyı yazıyorum.
Tarih sevenlerin belki bir çoğu izlemiş veya duymuştur. Her Cumartesi 23:15'te başlayıp hemen hemen sabaha kadar süren ve benim de severek takip ettiğim "Tarihin Arka Odası" adlı program. Habertürk kanalında Murat Bardakçı'nın sunduğu, Erhan Afyoncu ve Pelin Batu'nun katıldığı güzel ve yararlı bir program. Zaman zaman konuya göre uzman kişiler de programa davet edilmekte. Özellikle Marmara Üniversitesi'nden Doç. Dr. Erhan Afyoncu'yu beğenerek izlemekteyim.
Programın dünkü bölümünde kılıçlar üzerine konuşma yapılırken, izleyicilerin gönderdiği mailler sonucu "kılıç-çı mı kılıç-cı mı" tartışması çıktı. Ekranları başında programı ilgiyle izleyenlerin, Murat Bardakçı'nın "kılıç-cı" demesini düzeltmek amacıyla mail göndermeleriyle, Murat Bardakçı her zaman ki gibi kendi bildiğini okumaya ve Türkçe Dil Bilgisi konusunda ders vermeye başladı. İzleyiciler TDK'nın imla kılavuzunda "kılıç-cı" değil "kılıç-çı" olarak bu kelimeyi kullandığını söylediler. Ancak, Murat Bardakçı TDK'dakileri bile beğenmeyerek ve hatta onları küçümseyerek bunun aslının "kılıç-cı" olduğunu idda etmeye devam etti. Hatta "ok-çu" değil "ok-cu" kullanımının doğru olduğnu söyledi.
Murat Bardakçı (aslında Murat Bardakçı'ya göre Bardak-cı olmalı herhalde) bu konuda da her zamanki gibi en doğrusunu kendisinin bildiğini ısrar ettti. Ama benim üzüntüm Murat Bardakçı'nın bu tavrına değildi. Çünkü onun bu çok bilmişlik(!) tavrına alışkınız. Ancak, Erhan Afyoncu, Pelin Batu ile porgrama konuk olan diğer kişilerin bu konuda bir şey söylememeleri, Sayın Bardakçı'ının söyleminin doğru olabileceğini kabullenmelerine çok üzüldüm.
Tükçe dil bilgisi konuları ilköğretimde öğretilmeye başlanır, bu üniversite yılllarında da devam eder. Hatta her sınavda Türkçe dil bigisi konularında sorular sorulur. Çünkü, dil bir milleti ayakta tutan temel ögelerden biridir ve bu sebeple her vatandaş için önemlidir.
Murat Bardakçı gerçekten bilgili bir insan. Ancak, bu bilgisi bazen kendisine hata yaptırıyor. Yaptığı hataları kabullenmesini engelliyor. Yaptığı hataların izleyiciler tarafından ortaya çıkarılmasını ve düzeltilmesini kabullenemiyor. Önceki programlarının birinde de fransız parası konusunda iddiasını çok ısrarlı bir şekilde savunmuş, ancak izleyiciler tarafından yanlışı mail yolu ile kendisine iletilmişti.
Neyse biz bu konuda dil bilgisi kuralı nasılmış ona bakalım. Birçoğumuz Türkçe derslerinde "Fıstıkçı Şahap"ı duymuşuzdur. Öğretmenlerimiz sert sessizleri bize daha öğretmek için bunu kullanmışlardır. Yani f,s,t,k,ç,ş,h,p harfleri. Türkçe Dil Bilgisi kuralına göre sert sessizle biten kelimelere gelen ekler sert sessizle başlar. Tartışmaya konu olan "kılıç" kelimesi üzerinde bu kuralı uygulayalım. "Kılıç" kelimesi sert sessiz olan "ç" harfiyle bitiyor. Bu kelimeden kılıç yapan, satan kimse veya kılıç sporuyla uğraşan kimse anlamına gelen yeni bir kelime türetelim. Kurala göre türetilecek kelime "kılıç-çı" olmakta. Kural bu kadar basit. Ancak, insan çok bilmişliğinde ısrar edince kuralları da kuralları koyanları da görmezden gelip küçümseyebiliyor.
Murat Bardakçı'ya bir sorum olacak. Onun kurallarına göre soyadı Bardakçı değil Bardak-cı olmalı. Acaba Murat Bardakçı soyadını düzelttirmek için mahkemeye başvuracak mı?
PAYLAŞ